Główne przyczyny powstawania zakrzepicy żylnej zdefiniował w 1856 r. niemiecki patolog Rudolf Virchow:
- uszkodzenie ściany naczynia,
- zwolnienie przepływu krwi,
- zmiany składu krwi.
Do uszkodzenia ściany naczynia może dojść w przebiegu urazu, po zabiegach chirurgicznych, w przypadku chorób nowotworowych, żylaków lub zapaleń żył.
W dystalnych częściach kończyn dolnych (podudzie, goleń) przepływ krwi jest wolniejszy, długotrwałe unieruchomienie, obecność żylaków, uszkodzenie zastawek żył powodują doskonałe warunki do rozwoju choroby.
Niekorzystne zmiany składu krwi mogą być spowodowane czynnikami dziedzicznymi, stosowanymi lekami lub trombofilią (zespół chorobowy charakteryzujący się zwiększoną skłonnością do tworzenia zakrzepów).
Czynników ryzyka rozwoju zakrzepicy żył głębokich jest bardzo dużo. Jako najczęściej występujące można wymienić unieruchomienie, urazy, zabiegi chirurgiczne, stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych lub hormonalnej terapii zastępczej, nowotwory złośliwe, ciążę i połóg, otyłość (związaną najczęściej z brakiem ruchu).
Na uwagę zasługuje fakt, że krzepliwość krwi rośnie wraz z wiekiem. Uważa się, że wiek powyżej 40. lat jest również czynnikiem mogącym mieć wpływ na rozwój zakrzepicy.
Objawy zakrzepicy żył głębokich mogą być niecharakterystyczne lub słabo nasilone mimo obecności choroby. I tak na przykład na podstawie lokalizacji bólu nie można z całą pewnością stwierdzić, w jakim odcinku naczynia kończyny znajduje się skrzeplina.
Podstawowymi objawami zakrzepicy żył głębokich są:
- bolesność miejscowa,
- tkliwość uciskowa - bolesność przy ucisku,
- obrzęk,
- zwiększone ucieplenie kończyny,
- gorączka,
- objawy zatorowości płucnej.
Nieco szerszego omówienia wymagają objawy zatorowości płucnej. Najbardziej charakterystyczne z nich to ból w klatce piersiowej, duszność, kaszel (także z krwiopluciem), przyspieszony oddech, utrata przytomności.
Wystąpienie tego typu objawów jest wskazaniem do szybkiego wezwania lekarza Ő oznacza to zagrożenie życia!