Medyczny Leksykon Pacjenta

Zapalenie płuc (ang. pneumonia) jest chorobą zapalną płuc o różnej etiologii. Najczęstszą przyczyną są wirusy, bakterie (szczególnie dwoinka zapalenia płuc - Streptococcus pneumoniae) i grzyby. Oprócz tego istnieje co najmniej 30 różnych przyczyn mogących spowodować zapalenie płuc. Najbardziej narażone są osoby powyżej 65 roku życia i dzieci poniżej 2 roku życia.
Do roku 1936 w USA pneumonia była na 1. miejscu wśród przyczyn powodujących zgony. Zastosowanie antybiotyków było przełomem w leczeniu. Ocenia się, że obecnie w USA u
3 milionów ludzi rocznie rozwija się zapalenie płuc, a 5% z nich nie przeżyje.
Objawy

Typowe objawy zapalenia płuc to:
1. gorączka
2. osłabienie
3. bóle mięśni i stawów
4. dreszcze
5. zlewne poty
6. kaszel z odkrztuszaniem plwociny
7. bóle w klatce piersiowej
8. duszność


Objawy zapalenia płuc bywają różne w zależności od etiologii.

Bakteryjne zapalenie płuc:
oprócz wyżej wymienionych objawów kaszel jest zazwyczaj produktywny, z dużą ilości wydzieliny. Chorzy odkrztuszają plwocinę koloru zielono-rdzawego.

Wirusowe zapalenie płuc:
Charakterystyczny jest dwufazowy przebieg choroby. Początkowo dominują objawy przeziębienia, czyli złe samopoczucie, gorączka, dreszcze itp. Następnie pojawia się ból w klatce piersiowej, duszność i kaszel, który jest suchy i męczący (w przeciwieństwie do bakteryjnego z. p.)


Diagnostyka

Lekarz w trakcie rozmowy z pacjentem będzie koncentrował się na istniejących objawach choroby. Podczas osłuchiwania płuc słychać trzeszczenia, rzężenia, świsty. Może być również słyszalne tarcie blaszek opłucnej. Badanie fizykalne jest podstawą diagnostyki.

Badania dodatkowe wykonywane zazwyczaj przy podejrzeniu zapalenia płuc to:
1. badanie krwi
2. prześwietlenie (RTG) klatki piersiowej
3. badanie wydzieliny na obecność bakterii
4. bronchoskopia
5. badanie tomokomputerowe klatki piersiowej



Leczenie

Leczenie zapalenia płuc jest uzależnione od jego przyczyny. Zazwyczaj pobyt w szpitalu nie jest konieczny, chyba że dojdzie do powikłań.

Chorobę o etiologii bakteryjnej (najczęstsza przyczyna) leczy się antybiotykami, np. penicyliną, amoksycyliną, makrolidami.

Gdy przyczyną są grzyby to w leczeniu stosuje się np. flukonazol

W wirusowym zapaleniu płuc podawanie antybiotyków jest zbędne. W zasadzie nie ma skutecznego leku stosowanego z powodzeniem w leczeniu pneumonii, podstawą jest przede wszystkim leczenie objawowe.
W walce z wirusowym zapaleniem płuc korzystne jest zapobieganie chorobie, czyli coroczne stosowanie szczepionek przeciwgrypowych.


Kiedy należy zgłosić się do lekarza

Jeśli zaobserwujesz u siebie przynajmniej niektóre z objawów wymienionych w zakładce „Objawy” jak najszybciej zgłoś się do lekarza. Być może będzie konieczna nawet hospitalizacja. Zapalenie płuc to niebezpieczna choroba, która w przypadku nie zastosowania leczenia zagraża życiu.